Hans Steketee – De Warnow

De Warnow kwam tot mij, samen met grote verwachtingen. De titel prikkelt, het omslag daagt uit en bij het lezen van de flaptekst denk je allereerst met een roman te maken te hebben. Totdat je merkt dat het hier om een waargebeurd verhaal gaat. ‘Waargebeurd is geen excuus’, zei Gerard Reve, maar in dit geval blijkt de werkelijkheid gekker dat de meeste fictie. Dit is een verhaal dat erom schreeuwde verteld te worden en Hans Steketee heeft dat met verve op zich genomen.

In maart 2013 komt het nieuws naar buiten dat een Nederlands schip, de Warnow, spoorloos is verdwenen op de Noordzee. Hans Steketee, journalist voor NRC Handelsblad en zeezeiler, krijgt dit curieuze nieuwsbericht het eerst onder ogen op de redactie en krijgt de opdracht hier verder in te duiken. Het voorval laat Steketee vanaf dat moment niet meer los. Wat is hier gebeurd? Wat bezielde de Nederlandse schipper en zijn twee opvarenden om zo vroeg in het jaar over te willen steken van Schotland naar Noorwegen, op een door hem zelf verbouwd, onzeewaardig schip?

Steketee voorvoelt gelijk al dat hier van alles niet klopt. Deze gebeurtenis appelleert in alles aan de journalist in hem en dat snap je direct. De zoektocht naar de feiten rondom de schipper Arnoud, de Warnow en wat er allemaal aan de fatale oversteek vooraf ging levert veel interessants op. Hij besluit dat hier een boek over gemaakt moet worden, maar kan op dat moment nog niet weten dat dat hem zes jaar zal kosten.

Hij ontdekt hoe de Warnow jarenlang als loodsscheepje trouw dienst heeft gedaan in de voormalige DDR, om uiteindelijk in het bezit van Arnoud te komen, die er naar eigen inzicht van alles aan verbouwt om er zo een zeewaardig schip van te maken. Hoe Arnoud na een half leven van twaalf ambachten en dertien ongelukken als een soort goeroe met een groep vrienden besluit zee te kiezen naar Schotland en Noorwegen, op zoek naar het noorderlicht. Als in een volmaakte hippiedroom willen ze onderweg muziek maken en leven van de wind. Al bij de oversteek van Nederland naar Engeland lijden ze bijna schipbreuk en worden ze ternauwernood gered door de Engelse reddingsdienst. Voor de oversteek naar Noorwegen besluiten een aantal van de vrienden van boord te stappen – zij zien het niet meer zitten – maar Arnoud, zijn vriendin Tirza en Peter gaan toch door.

Uiteindelijk draait alles om Arnoud. Wie was hij? Wat bewoog hem? Hij is de spil in dit verhaal, een veelzijdig karakter met een duister randje. Romanschrijvers zouden een moord doen voor zo’n personage. Steketee heeft goed aangevoeld dat de pen van een journalist niet voldoende is om tot de kern van dit verhaal te komen. Hier is literaire verbeeldingskracht nodig. In die zin vormt de omslagafbeelding van het boek een perfect spiegelbeeld van Steketee’s zoektocht. Arnoud is als de zwarte zwaluw die opvliegt voordat je hem te pakken kunt krijgen, terwijl Steketee in het boek een zelfde soort cirkelbeweging laat zien als de golven onderaan.

De Warnow cirkelt met journalistieke én literaire verteltechnieken om de materie en komt steeds een beetje dichter bij de kern. Dit levert een zeer spannende reconstructie op die leest als een meeslepende roman, waarmee we samen met de schrijver tot de onvermijdelijke conclusie komen dat je niet op alle vragen een antwoord kunt vinden. Wat er precies gebeurd is op de Noordzee tijdens die fatale oversteek is ongewis. Niemand heeft nog iets van de Warnow en haar opvarenden teruggevonden. Dat het schip vergaan is, is zeker, maar waar precies, wanneer precies en hoe blijft gissen. Wat er op het laatst in de hoofden van Arnoud, Tirza en Peter omging zullen we nooit weten. Juist dat blijft het fascinerende aan dit verhaal.

Hans Steketee heeft daar een zeer geslaagd boek over gemaakt, in de beste literaire non-fictie traditie van schrijvers als Frank Westerman en Mathijs Deen. De Warnow heeft met recht een groot publiek veroverd en heeft z’n grote verwachtingen voor mij ruimschoots ingelost.

Hans Steketee – De Warnow
Uitgeverij Pluim, 2019
304 pagina’s

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *